Roma Rakamları Nelerdir Nasıl Yazılır Okunur Nerelerde Kullanılır?

Roma Rakamları nasıl okunur? diyenler vardır Roma Rakamları kullanım alanları veya Roma Rakamları nasıl çevrilir merak edenlerde tabiki Roma rakamları nerede kullanılır? bilmek isteyenler ve  sorusuna yanıt arayanlar ayrıca Romen rakamlarının çevirisi, okunuşu ve kullanım yerleri nereleridir?

Roma Rakamları hangileridir ve Roma rakamları yazılışı hakkında bilgiler isteyenler hepsine ayrıntıları bilgiler aktaracağız.

Sırasıyla ilk on sayı: I II III IV V VI VII VIII IX X 

Eksiltme metodu

Sembol Değer
S 0.5 (yarım) (Latince:Semis)
I 1 (bir) (Latince:unus)
V 5 (beş) (Latince:quinque)
X 10 (on) (Latince:decem)
L 50 (elli) (Latince:quinquaginta)
C 100 (yüz) (Latince:Centum)
D 500 (beşyüz) (Latince:quingenti)
M 1000 (bin) (Latince:Mille)
Roma sayıları yazılırken arada harf 3 kezden daha çok miktarda yine edilmez. Bunun cevabında da D, 9, 40, 90, 400 ve 900 sayılarının uygar anlarda fazlaca sık kullanılan, ufak kıymetli simgelerin büyük kıymetli simgelerin soluna yazıldığında değerlerinin çıkarılmasına dayanan, alternatif yazılış yöntemleri mevcuttur:
Roma rakamları ileIVIXXLXCCDCM
Batı Arap rakamları ile494090400900
Yine aynı kuralla Roma sayıları ile yazılabilecek kişilik adedi bakımından azami uzun sayının 3888 (MMMDCCCLXXXVIII) olduğu görülür. Ancak Roma rakamlarında M'den büyük takım sayı olmadığından l000'den sonraki numaralarda arada kaide bozulabilmektedir. Örneğin dört bin, MMMM benzeri yazılır. Soldaki rakamı sağdakinden çıkarıp yeni takım rakam alma metodu, sayıların okunuşunda ve dört işlemin uygulamalarında muhtelif karışıklıklara neden olmaktadır. Örneğin 1999'u yayınlayan MCMXCIX sayısının okunabilmesi için M CM XC IX biçiminde bölünmesi icap eder. Burada M 1000'i, CM 900'ü (1000-100), XC 90'ı (100-10), IX ise 9'u (10-1) gösterir.

Çıkarmadaki yanlışlar

Roma rakamlarıyla çıkarma işlemi yapılırken, büyük sayıdaki sembollerden minik sayıdakiler çıkarılır. Ancak 4 ve 9 sayılarını kullanırken meydana getirilen işlemlerde, eksiltme yönteminden meydana gelen kimi yanlışlar oluşmaktadır. Örneğin, 49'dan (XLIX) 24 (XXIV) çıkarılığında geriye L-V 'den 45 kalmaktadır. Bu mesele eldeli çıkarma işleminde de göze çarpmaktadır. Örneğin 13'ten (XIII) 9'u (IX) çıkarırken geriye 2 (II) kalır.

Sıfır ve basamak terimi

Romen rakamlarında sıfır adedi ve basamak terimi yoktur. Rakam, ifade etmiş olduğu işaret kadardır; şu demek oluyor ki X rakamı, hangi basamakta olursa olsun 10 'dur. Halbuki çağımızda kullandığımız Batı Arap rakamlarında 1 düze başınayken 1 'dir, bununla birlikte bazı soldaki haneye geçtiğinde 10 kıymetini, 2 soldaki haneye geçtiğinde de 100 kıymetini alır.

Büyük sayıların gösterimi

Roma rakamlarında, bazı sayının bin katını imlemek şu sembolün üstüne bazı yatay çizgi, milyon katını işaret etmek şu de alakalı sembolün üstüne 2 yatay çizgi ile anlatılır.

V = Y.000
X = 10.000
L = 50.000
C = 100.000
D = 500.000
M = 1.000.000

Tüm arada nedenlerle günümüzün kompleks işlemlerinde Roma rakamlarının tüketilmesi ülkü değildir ve dört muamele yapma zorluğundan ötürü çağımızda çok kullanılmamaktadırlar. Sıfır sayısının uygar aritmetik sisteme katılmasıyla yeterlilikleri azalmıştır. Bazı usuller geliştirilse de, fazlaca büyük numaralar söz mevzusu olduğunda, kifayetsiz kalmaktadırlar. Ancak tekrar de kitap sayfalarını sayılandırma, nesne izleri, saatler benzer biçimde süsleyici gayeli kimi kullanım yerleri bulunmatadır. Roma rakamlarının kullanışsızlığına mesela an anekdot verilebilir: Şöyle ki, Roma Forum Meydanı’ndaki allı pullu hitabet kürsüsünün “Columna Restrata” sütünunda 2.200.000 sayısını açıklanmak an yirmi 2 taneyüz bin” i yayınlayan simge (C) koyulmuştur.

Roma sayıları, Türkçe imla kuralları gereğince de aşağıda birkaçı yazılmış olan bir hayli yerde kullanılırlar:
Kitapların başlangıçlarındaki sunuş ve önsöz benzer biçimde bölümlerde.
Aynı isminde padişah ve kralların ayrılmasında: II. Ahmet, XVI. Louis şeklinde.
Yüzyıl adlarında: XIX. çağ şeklinde.
Tarihi vakalarda: II. Viyana Kuşatması, I. Dünya Savaşı benzeri.
Ayrıca günümüzde sembol olarak kitap sayfalandırma ve saatlerde sayı olarak kullanılmaktadır

Roma Rakamları Yazılışı Tanımı Kullanımı Video izle


EmoticonEmoticon